13e zondag door het jaar (C-jaar)

Lucas 9: 51-62

Navolging, gehoor geven aan de roepstem van God – zo blijkt uit het evangelie van vandaag – vraagt om durf en radicaliteit. Voor gesoebat is er geen plaats. Er is geen ruimte voor mitsen en maren, er wordt niet onderhandeld. Niet dat lauwe (en laten we eerlijk zijn: veel gehoorde) 'Ik geloof wel, maar...' Nee. Niets van dat al. Je doet het – of je doet het niet. Geen compromissen. Een tussenweg is er niet.

Ook de woorden van Jezus in de evangelielezing van vandaag laten aan duidelijkheid niets te wensen over: 'De vossen hebben hun holen, de vogels hebben hun nesten, maar de Mensenzoon heeft niet eens een steen, waarop hij zijn hoofd kan laten rusten...' 'Volg me, of volg me niet – maar áls je dat doet, weet dan wel, waaraan je begint...'

Zulke woorden kunnen hard overkomen en je afschrikken: 'Is dit nu echt de bedoeling..?' 'Kan het nu echt niet anders?' 'Wat hier gevraagd wordt... kán ik dat wel?!'

Hoe afschrikwekkend deze woorden op het eerste gezicht echter ook lijken, er zijn inderdaad mensen, die – op het oog zonder enige aarzeling – hun jawoord hebben gegeven en daarmee hun hele leven in Gods handen hebben gelegd. Je kunt denken aan Franciscus van Assisi. Aan de zusters van Moeder Theresa. Aan Majoor Boshardt. En – niet te vergeten – aan Titus Brandsma.

De overeenkomst tussen deze mensen is gelegen in hun Gods-vertrouwen. In hun radicaliteit. In hun – wat ik zou willen noemen – kracht in kwetsbaarheid. In hun 'eenvoud' (dit woord viel niet voor niets meer dan eens na het overlijden van Majoor Boshardt in 2007), in het bijna pretentieloze van heel hun doen en laten. Maar juist daarin schuilt hun kracht... Moeilijk te vatten voor mensen van nu. Mensen in een tijd waarin alles lijkt te draaien om scoren en presteren. Om targets en kijkcijfers.

Navolging – dat moge blijken uit het voorbeeld van deze mensen – vraagt om moed, om durf, en uiteindelijk om het loslaten van alles wat je zekerheid biedt – of lijkt te bieden – in het alledaags bestaan. Ook dat geen geringe opgave voor mensen in een samenleving als de onze, waar we vaak zwaar over-verzekerd rondlopen. Er zou ons eens iets kunnen overkomen. Het liefst zouden we elk risico uitsluiten. Maar zo maakbaar is het leven nu eenmaal niet.

Jezus vraagt om mensen met LEF. Om mensen die de moed hebben zich niets aan te trekken van wat de grote meute denkt en doet: 'Laat de doden hun doden begraven...' Maar... het uitgangspunt daarbij is niet, dat je een grootse prestatie op het oog hebt – een groots en adembenemend project dat respect en bewondering afdwingt. De gedachte alleen al heeft bij voorbaat een verlammende uitwerking... Wel is van belang, dat je dat wat je doet (hoe bescheiden het misschien ook is of lijkt), doet vanuit een diepe innerlijke overtuiging. Met aandacht, met toewijding en liefde – kortom: vanuit je HART. Zou het toevallig zijn, dat het joodse / Hebreeuwse woord voor hart 'lef' is? Heb het lef eens. Heb het hart eens.

We weten allemaal, hoe belangrijk het is, dat je mensen met een HART ontmoet:

  • Denk alleen al aan het woord 'barm-hartig-heid': maar al te goed weten we, hoe belangrijk, hoe leven-wekkend het is, vergiffenis te kunnen schenken of te mogen ontvangen...
  • Ik denk aan die oude vrouw, die ik een tijd geleden ontmoeten mocht, en die over een van de jonge mensen van de thuiszorg zei: 'Een geweldige meid, zo harte-lijk als ze is... Ik word misschien niet beter, maar het doet me wel goed...'
    [ 'Professionaliteit ' is natuurlijk van belang, maar je voelt het, als oprechte zorg, betrokkenheid en liefde ontbreekt. Dan wordt onze zorg steriel, ziel-loos en kil. Dan ontbreekt het meest essentiële, het hart, en verwordt zorg inderdaad tot een 'product'. Te koop, verkrijgbaar voor de meestbiedende.]
  • Ook weten we, waartoe geloof en religie, waaruit het hart verdwenen is, kunnen leiden. Als de liefde ontbreekt, en het alleen nog maar gaat om de vraag naar de enig ware kerk of de enig ware leer (orthodoxie), dan verwordt elke vorm van geloof tot dodelijk fanatisme. En heus niet alleen binnen de islam. Dan roepen we 'God is liefde' of 'God is groot' – maar slaan we elkaar – met een beroep op diezelfde God – de hersens in of blazen we elkaar op. En het is juist tegen dit fanatisme, deze liefdeloosheid, dat Jezus zich in felle bewoordingen verzet. Hij berispt zijn leerlingen: zij pretenderen hem te volgen – maar zonder enig spoor van respect voor andersdenkenden, in dit geval de Samaritanen, die hen niet willen ontvangen, omdat zij met de joden in onmin leven. 'Hel en verdoemenis ..!', dat verdienen zij volgens de leerlingen. Jezus daarentegen lijkt zijn leerlingen te willen zeggen: 'Echt volgen kun je me pas, als je een mens bent met een HART, een hart, waarin ruimte is voor velen, ook voor hen, die anders zijn en denken dan jij. Dat is de echte radicaliteit...'
  • En dan: hoe is het gesteld met mijn eigen geloof? Is het écht en doorleefd? Of is het hart eruit verdwenen? Dat laatste is het geval – denk ik – als mensen zeggen, gevraagd naar hun betrokkenheid bij de eigen geloofsgemeenschap, die (onder meer) tot uiting komt in kerkbezoek: 'Ik ga als ik daar behoefte aan heb...' Opvallend: een korte zin met tweemaal het woord 'ik'. Natuurlijk bepaal je zelf wanneer je je gezicht laat zien – dat is ook je goed recht. Maar dan moet het ons ook niet verbazen dat een samenleving steeds verder versplintert en steeds minder een samen-leving is, dat mensen steeds verder vereenzamen en... de ene kerk na de andere moet worden gesloten. Als het IK ons denken en ons leven bepaalt, als er in ons hart weinig of geen ruimte is voor de ander blijft er op den duur weinig of niets over van ons geloof en onze gemeenschap.

Gezocht: mensen die – met elkaar – hun schouders zetten onder onze gemeenschap. Zonder mitsen en maren. Mensen met lef. Met een hart. Met hart voor het Evangelie.

Pastor Ruud Roefs

Andere (recente) overwegingen / preken

Datum Voorganger Viering
19 juni 2022 Ruud Roefs Sacramentszondag
5 juni 2022 Ruud Roefs Pinksteren
26 mei 2022 Ruud Roefs Hemelvaart
22 mei 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
15 mei 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Weurt
8 mei 2022 Ruud Roefs Roepingenzondag
1 mei 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
24 april 2022 Roman Gruijters Woord- en Communieviering Beuningen
16 april 2022 Ruud Roefs Paaswake
14 april 2022 Ruud Roefs Witte Donderdag
3 april 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
20 maart 2022 Nicky Voet Woord- en Communieviering Beuningen
13 maart 2022 Roman Gruijters Woord- en Communieviering Weurt
13 maart 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
6 maart 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
20 februari 2022 Rinie Broenland Woord- en Communieviering Beuningen
13 februari 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
6 februari 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
23 januari 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Beuningen
16 januari 2022 Ruud Roefs Eucharistieviering Weurt